)
meesterpraat
AI als nieuwe collega in de Omgevingswet?
Van typemachine tot slimme assistent
)
Gebruik jij carbonpapier bij je werk of ben je bekend met Tipp-ex? Heb jij gewerkt met de floppy disk van 8,5 inch en met MS-DOS? Nee? Ik wel, maar dat is lang geleden.
Ik ben opgegroeid met de elektrische typemachine en al het bovenstaande. Ik heb een typdiploma, maar heb slechts beperkt computerles gehad. Toch heeft software mij altijd geïntrigeerd.
De eerste digitale stappen voor mij bestonden uit het versturen van een bericht van twee geprogrammeerde zinnen. Daarna kwamen er wereldwijd nieuwe inzichten en ontwikkelingen. Computers werden kleiner, sneller en kregen meer capaciteit. Toen dat niet meer voldoende was, volgde het werken in de cloud.
Wetgeving verandert mee
Ook de wetgeving veranderde tijdens mijn loopbaan. Van WRO, via Wro, naar de Omgevingswet. Ik ging in alles mee, al was dat niet altijd eenvoudig.
En dan nu AI en de Omgevingswet. Wat gaat ons dat brengen?
AI bestaat al sinds 1956, maar de koppeling met de Omgevingswet staat nog aan het begin. Wie mij kent, weet mijn Omgevingswet-lijfspreuk:
“Nu nog complex en anders, vanaf 2032 eenvoudig en beter.”
AI en de transitie naar het omgevingsplan
Voor mijn eigen werk ben ik vooral geïnteresseerd in de ontwikkelingen rondom de transitieopgave van het omgevingsplan. Hoe mooi zou het zijn om AI te vragen om van je tijdelijk omgevingsplan ‘eenvoudig en beter’ een integraal omgevingsplan te maken?
Maar zo ver zijn we met AI helaas nog niet. En is die vraag eigenlijk wel realistisch? De transitieopgave is naar mijn mening simpelweg te complex om volledig aan AI over te laten.
"De voorgaande tekst is niet door AI gegenereerd, maar komt voort uit mijn menselijk brein."
Eerste toepassingen in ontwikkeling
Zowel juridisch als technisch worden dappere pogingen gedaan om AI-tools te ontwikkelen voor de kerninstrumenten van de Omgevingswet.
Denk bijvoorbeeld aan:
Beleid
De transitie van tijdelijk naar integraal omgevingsplan
Toepasbare regels
Vergunningverlening
Onlangs nam ik deel aan de Provero Proeverij, waar bureaus en leveranciers demo’s lieten zien van hun ontwikkelde AI-tools. De resultaten zijn veelbelovend, maar nog niet uitgekristalliseerd.
Zo kan AI bijvoorbeeld helpen bij:
Het inventariseren en analyseren van bestaande regelgeving
Het harmoniseren van regels via vergelijkingsfuncties
Het doorzoeken van beleid met chatbots
Een belangrijk voordeel is dat deze tools vaak een koppeling maken met de gebruikte bronnen. Daardoor blijft controle mogelijk en kun je nagaan of informatie correct wordt toegepast.
Op verschillende plekken in het land lopen inmiddels pilots om deze toepassingen verder te ontwikkelen.
AI als assistent, niet als vervanger
Mijn conclusie is dat AI zeker onderdeel gaat worden van mijn werk. Het gaat mij helpen om effectiever te werken met de Omgevingswet. Daarbij wel een belangrijke kanttekening: ik zie AI vooral als hulpmiddel.
De assistent die voor mij het uitzoek- en bulkwerk doet, maar waarvan de resultaten altijd gecontroleerd moeten worden. Op korte termijn kan AI helpen om sneller inzicht te krijgen in regels en beleid. Mijn verwachting en hoop is dat AI in de toekomst ook voorstellen kan doen voor regels en beslisbomen.
Maar interpretatie en het maken van keuzes? Dat blijft mensenwerk.
De voorgaande tekst is niet door AI gegenereerd, maar komt voort uit mijn menselijk brein. AI zie ik als hulpmiddel. ” – Esther.
En jij?
De ontwikkeling van AI staat nog aan het begin, maar de eerste stappen zijn gezet. In het ruimtelijk domein kan technologie ons helpen om sneller inzicht te krijgen, slimmer te analyseren en beter samen te werken aan de leefomgeving.
Tegelijk blijft vakmanschap onmisbaar. Juist de combinatie van technologie en menselijke expertise maakt het verschil.
Wil je meer weten over de ontwikkeling van AI? Onze datameester kan je daar meer over vertellen. Neem vrijblijvend contact op.
Werk met ons.
Ontdek wat Ruimtemeesters voor jouw organiatie kan betekenen.
Rien Raijmakers
Commercieel directeur
Werk bij ons.
Ontwikkel jouw Meesterschap bij Ruimtemeesters.